آموزش ترجمه به صورت رایگان! با ترجمه گوگل ترنسلیت خداحافظی کنید!

,
اصول و روش ترجمه - ترجمه انگلیسی به فارسی

Table of Contents

اصول و روش های ترجمه تخصصی انگلیسی به فارسی

آموزش ترجمه تخصصی متون شاید شوخی بیش نباشد اما با خواندن این مقاله متوجه خواهید شد که می توان با خواندن متن هم آموزش دید! ترجمه یک نوع تکنیک است که همانند تمام توانایی های دیگر نیاز به تمرین، آموزش و مطالعه دارد. در این بخش به آموزش کامل اصول و روش های ترجمه انگلیسی به فارسی می پردازیم. در گام اول باید بدانید واژه ترجمه به چه معناست؛ طبق نظریه کتفورد درسال ۱۹۶۵ ترجمه عبارتند از جایگزینی مولفه های متنی از یک زبان به وسیله معادل های زبانی به زبان دیگر. چیزی که کاملا مشخص است این است که همه نظریه پردازان به کلی گویی بسنده کرده اند چرا که تعریف ترجمه در یک یا دو خط نمی گنجد. اجازه دهید نظریه کتفورد را بار دیگر مورد بررسی قرار دهیم. در این نظریه کلمات جایگزینی، مواد یا مولفه های متنی و معادل نیاز به توضیح و تفسیر دارد. منظور از جایگزینی تبدیل عناصر متن زبان مبدا با معادل آن در زبان مقصد با حفظ کامل معنا و مفهوم است. جایگزینی خود دو نوع دارد؛ ایستا که در آن هیچ تغییری در کل سیستم صورت نمی گیرد و یا پویا است که موجب بوجود آمدن معادل ها و ساختارهای جدید در متن مقصد می گردد. کلمه “معادل” یا تعادل در این نظریه به معنا ایجاد و برقراری پیام و مفهوم بین متن مبدا و مقصد است و منظور از مولفه های متنی همان کلمات و گروه های اسمی است که در جمله یا پاراگراف متن مبدا و مقصد بیان می شود. اجازه دهید برای روشن شدن به مثال زیر توجه کنید:

“رنگی نشوید!”

به نظر شما بهترین معادل انگلیسی برای این جمله ی فارسی چیست؟ برای دست یافتن به بهترین معنی باید کمی بحث تخصصی تر شود، این جمله خود دارای عناصری است که عبارتند از متن، فرآیند پیام و معنا

متن

متن در هر جمله و هر زبانی حامل یک پیام مشخص و از قبل تعیین شده است که در ذهن خواننده پس از خواندن متن تداعی می شود.

فرآیند پیام

فرآیند پیام دقیقا همان جرقه هایی است که در ذهن خواننده پس از خواندن جمله ایجاد می شود. توجه داشته باشید که معنای جملات از قبل تعیین نمی شود و باتوجه به متن و ذهن خواننده ممکن است متفاوت باشد برای همین اگر مترجم تخصصی در این رشته نداشته باشد نمی تواند از پس ترجمه های تخصصی متون و کتاب های ادبی به راحتی برآید. البته در هر رشته استثناهایی وجود دارند و عبداله کوثری هایی هستند که بدون آموزش ترجمه به مترجمان قابلی تبدیل شدند اند. احمد شاملو بدون داشتن تحصیلات آکادمیکی و آموزهای ترجمه ای خاص به یکی از بهترین مترجم های متون تبدیل شده است.

نظریه های ترجمه کتفورد

میدونید حوزه تخصصی کافه یادداشت که به عنوان بهترین سایت ترجمه و مشاوره پایان نامه شناخته میشه؛ ترجمه تخصصی متون و موارد مربوط به انجام پایان نامه است؟

فرآیند رسیدن به ترجمه انگلیسی با کیفیت و مخصوصا ترجمه تخصصی متون تکنیکی است که هیچ مترجمی نمی تواند ادعا کند تمام روش های آن را یاد گرفته است و دیگر نیازی به ابزارهای جدید ترجمه مثل ترجمه گوگل ترنسلیت ندارد. به این خاطر است که تیم کافه یادداشت به فکر ارائه توصیه هایی برای مترجمان افتاد که اگر از آنها قبل، حین و بعد از ترجمه پیروی کنند خواهند توانست ترجمه عالی را به مشتری ارائه نمایند.

در اکثر تیم ها یا شرکت های ترجمه، فرآیند ترجمه عالی شامل چندین مرحله است که مترجمان فریلنسر بعضا از آنها بی خبرند. ما دریافتیم که مترجمان در این شرکت ها در ابتدای کار خود به صورت کارآموز مترجمی شروع به فعالیت می کنند (خط مشی که تیم کافه یادداشت برای مترجمان آماتور تیمش اتخاذ کرده است) و رفته رفته با فرآیندهای ترجمه با کیفیت توسط مترجمان نیم حرفه ای و حرفه ای آشنا می شوند. فرآیند ترجمه عالی و با کیفیت چیزی فراتر از برگردان یک زبان به زبان دیگر یا استفاده از ماشین ها و حافظه های ترجمه است. ترجمه های شرکت های حرفه ای ترجمه پس از اتمام کار آن را بازبینی و ویرایش کرده و خوانش پذیری ترجمه را مورد بررسی قرار می دهند.

با توجه به توضیحات بالا می توان به راحتی فهمید که دست یابی به ترجمه خوب کار آسانی نیست و هرکسی را نمی توان مترجم نامید. این مقاله مخصوص مترجمانی است که تازه شروع به فعالیت در این رشته کرده اند و یا مترجمانی که کیفیت ترجمه آنها آنقدر که باید و شاید نیست. با پیروی از این نکات کیفیت ترجمه بالاتر رفته و زمان انجام ترجمه به حداقل می رسد.

در عصر ارتباطات و جهانی که اکنون با آن سروکار داریم شرکت های زیادی وجود دارند که به دنبال مترجمین خوب و سایت ترجمه تخصصی آنلاین می گردند. برای ترجمه تخصصی متون مسلما نیاز به مترجمین حرفه نیز می باشد. شاخه مترجمی روز به روز در حال گسترش است و رقابت در این رشته نیز روز به روز سخت تر می شود. برای دستیابی به ترجمه ای بی نقص و همچنین ترجمه تخصصی متون نیاز به پیروی از استاندارهایی است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

ترجمه متون تخصصی در زمانی خاص در یک رشته انجام دهید

سعی کنید در بازه زمانی خاص وقت خود را به یک حوزه متنی اختصاص دهید. به عبارت دیگر و برای مثال اگر در حال انجام ترجمه تخصصی متون معماری هستید دیگر تا اتمام آن متون تخصصی مربوط به رشته هایی نظیر پزشکی را قبول نکنید. با این کار مترجم به راحتی با کلمات تخصصی متن آشنایی پیدا کرده و به راحتی می تواند سبک نوشتاری تخصصی رشته ها را در ذهنش پردازش کرده و ترجمه باکیفیتی را تحویل مشتری دهد.

گنگ ترجمه نکنید و جملات مبهم متن مبدا را روشن کنید

ابهامات در تمام متون وجود دارد حتی اگر سبک و سیاق یک متن ساده هم باشد ممکن است برای بعضی از خوانندگان ابهاماتی را ایجاد نماید. یکی از وظایم مهم مترجم در ترجمه تخصصی متون این است که جملات دو پهلو و آن دسته از جملاتی را که ممکن است خواننده را دچار سردرگمی کند به درستی ترجمه کرده و گاها در مورد آنها توضیحاتی را ارائه دهد. ابهامات در متن باعث ایجاد سوتفاهمات می شود.

رجیستر خود را انتخاب کنید

منظور از رجیستر این است که نویسنده چگونه از زبان برای رسیدن به سطحی از نوشتار رسمی استفاده می کند. مطئنا رجیستر مقالات تخصصی پزشکی با رجیستر متون خبری یا داستانی تفاوتهای فاحشی دارد و هر مترجم ممکن با ترجمه رجیستری خاص راحت باشد. رجیسترها از نظر استفاده از کلمات و ساختارهای گرامری بایکدیگر تفاوت دارند. اگر ترجمه متون تخصصی که رجیستر آن به رسمی است با انواع اصطلاحات عامیانه و سبک گفتاری ترجمه شود مترجم از کار خود سربلند بیرون نیامده است.

از ماشین های ترجمه برای ترجمه تخصصی متون انگلیسی به درستی استفاده کنید

متاسفانه یکی از باورهای غلط که بین مشتریان و حتی مترجمان رواج پیدا کرده است ترجمه گوگل ترنسلیت است. باید توجه داشت که فرهنگ لغت های آنلاین تنها ابزار کمکی برای ترجمه تخصصی متون هستند و نمی توان از آنها به عنوان مرجع استفاده کرد و ترجمه تمام متن را به آنها سپرد. گوگل ترنسلیت فقط می تواند برای ترجمه گروه های اسمی به کمک مترجم بیاید. سایت ترجمه آنلاین زیادی وجود دارند که با شعار ترجمه بدون استفاده از گوگل ترنسلیت درحال جذب مشتری هستند. به یاد داشته باشید که ترجمه گوگل ترنسلیت به هیچ عنوان قابل فهم نیست و نمی توان از آن به عنوان محصول نهایی استفاده کرد و هیچ مترجمی در هیچ جای دنیا وجود ندارد که ادعا کند بدون کمک گوگل ترنسلیت ترجمه تخصصی متون را انجام می دهد. این شعارهای بیشتر به حقه های تبلیغاتی شبیه هستند تا واقعیت.

شباهت و تفاوت های فرهنگی را بشنانید

اگر بخواهید به مشتری ترجمه عالی و باکیفیتی ارائه کنید باید از فرهنگ زبان مبدا و زبان مقصد آگاهی کامل داشته باشید. ممکن است با متنی طرف باشید که قرار است به چندین زبان دنیا ترجمه شود. بسیاری از کلمات در زبان مبدا ممکن است در زبان فارسی به عنوان زبان مقصد کارایی نداشته باشند. به عنوان مثال شب هالووین را و رسومات آن را برای فارسی زبانان چطور باید ترجمه کرد؟ یا به عنوان مثال واژه های “زنجیر زدن” یا “سینه زدن” در زبان انگلیسی چطور باید ترجمه شود؟ یکی از بارزترین مثال ها در این حوزه ترجمه کتاب های هری پاتر است که به چندین زبان زنده دنیا ترجمه شده است. ترجمه این کتاب ها چالش های زیادی را برای مترجمان بوجود آورده بود چرا که حاوی کلمات زیادی بود که در زبان های امروزی هیچ معادلی نداشتند یا اسامی در آن استفاده شده بود که بیشتر از یک معنی برایش در فرهنگ لغت وجود داشت. برای مثال مترجم چگونه باید کلماتی مثل “muggle” یا “severus snape” را ترجمه کند؟!

به متن وفا دار باشید

یکی دیگر از مهم ترین جنبه های ترجمه باکیفیت وفا دار ماندن به متن است. ترجمه تخصصی متون اگر بادقت انجام نشود و معنی اصلی نویسنده را به خواننده نرساند ممکن باعث بوجود آمدن فجایعی ناگوار شود!تصور کنید مترجم در متون تخصصی پزشکی نظر شخصی خود را دخیل نماید!

انواع ترجمه براساس نظریه های ترجمه

همانطور که در بالا گفته شد وظیفه مترجم رساندن پیام متن مبدا به بهترین شکل و با همان تاثیری در مخاطب متن مبدا دارد به متن مقصد است. اما این رساندن پیام را می توان از روش های مختلف انجام داد که با توجه به نوع آن کیفیت متن مقصد نیز تغییر خواهد کرد. آقای کتفورد ترجمه تخصصی را به سه حوزه میزان ترجمه، سطح توصیف زبانی و ردیف ساختمان زبانی تقسیم کرده است. حوزه میزان به مسائلی نظیر اینکه چه میزان از متن مبدا به من مقصد تبدیل می شود صحبت می کند و به دو بخش “ترجمه کامل” و ترجمه “غیر کامل” تبدیل می شود. حتما باخود می پرسید ترجمع غیر کامل در کجا ضرورت دارد؛ برای مثال هنگامی تیم کافه یادداشت قصد آموزش و معرفی اصطلاحات ضروری زبان انگلیسی که هیچ کس نمی داند را دارد مجبور است عبارات و اصطلاحات عامیانه را دست نخورده از متن مبدا به متن مقصد وارد نماید که این کار موجب ایجاد ترجمه غیرکامل می شود یا هنگامی که مترجم در جمله کلماتی مثل ولوم یا سایز را که در زبان فارسی هم کاربرد دارند را از متن مبدا به متن مقصد منتقل می کند درحال انجام ترجمه غیر کامل است. تصمیم در مورد ترجمه کامل وغیرکامل و اینکه کدام یک بهتر است از حوزه بحث ما خارج است و نمی توان همیشه یک نسخه برای این دو ترجمه پیچید و گفت کدام یک از کدام نوع بهتر است. کیفیت ترجمه را مولفه های زیادی نظیر مخاطب، سن مخاطب، موضوع نوع جمله و هدف جمله مشخص می کند در مقاله ای دیگر به تفضیل به آن خواهیم پرداخت.

در حوزه سطح توصیف زبانی به سطوح متنوعی نظیر آوا شناسی، تکواژ شناسی، رسم الخطی، معنا شناسی و نحوی تقسیم می شود که کتفورد ترجمه را در این حوزه به دو بخشی ترجمه کلی و ترجمه محدود تقسیم می کند. در ترجمه کلی تمام سطوح زبانی متن مبدا به متن مقصد تبدیل می شود. ترجمه محدود را می توان تقریبا معادل ترجمه غیر کامل در سطح میزان ترجمه در نظر گرفت با این تفاوت که در حوزه سطح توصیف زبانی میزان محدودیت ترجمه نیز توسط منتقد مشخص خواهد شد که از حوصله بحث ما خارج است.

در بخش ردیف ساختمان زبان ترجمه به سه نوع آزاد، وابسته و تحت اللفظی تقسیم می شود. در ترجمه آزاد مترجم بدون در نظر گرفتن مخاطب و سبک متن صرفا پیام متن را در چارچوب متن مقصد به مخاطب ارائه می دهد. تنها معیار در این نوع ترجمه معنا و پیام است. برای مثال کلمه good bye در ترجمه فارسی که “خداحافظ” ترجمه شود را می توان نوعی ترجمه آزاد قلمداد کرد. ترجمه وابسته به ردیف همان ترجمه کلمه به کلمه است که در مقاله ای مجزا به آن پرداخته ایم. ترجمه تحت اللفظی نیز همانطور که در مقاله ترجمه خوب به آن پرداخته ایم عبارتند از ترجمه کلمه به کلمه ای که تنها معنای ضمنی کلمات متن مبدا در متن مقصد درنظر گرفته می شود. برای مثال ترجمه تحت اللفظی “خداحافظ” در زبان انگلیسی “good protect you” خواهد که با این که می تواند برای فارسی زبانانی که در متن انگلیسی را می خوانند قابل فهم باشد اما ممکن است برای یک انگلیسی زبان هیچ معنا خاصی نداشته باشد و یا حتی القا کننده کژفهمی های فرهنگی شود.

نظریه های مربوط به آموزش ترجمه و انواع آن

یکی دیگر از نظریه پردازان در حوزه ترجمه پیتر نیومارک است که ترجمه را به دو نوع ترجمه معنایی و ترجمه پیامی تقسیم بندی کرده است که تا حدودی با ترجمه کلمه به کلمه و ترجمه آزاد کتفورد هماهنگی دارد؛ در ترجمه پیامی مترجم تنها پیام اصلی متن را ارائه می دهد مثال بارزی از تفاوت این دو در ترجمه جمله ای است که بالا بیان کردیم.

–          Wet paint

–          رنگی نشوید (ترجمه ارتباطی یا پیامی)

–          رنگ مربوط (ترجمه معنایی)

لایه های معنایی یا نفش های جمله

هالیدی در سال ۱۹۸۵ در حوزه دستور زبان سه نوع لایه ارجاعی، بین شخصی و متنی را برای جملات قائل می شود. معنای ارجاعی به معنای منطقی جمله، معنای بین شخصی به طبقه اجتماعی گوینده یا نویسنده و معنای متنی به موضوع وخبر جمله دلالت دارد. توجه داشته باشید که برای ترجمه تخصصی متون توجه به این سه لایه اهمیت بالایی دارد. به مثال های زیر دقت کنید.

جملاتی با معنای زیر بنایی یکسان اما معنای متنی متفاوت

The window was broken by Ali

Ali broke the window

جملاتی با معنای ارجاعی یکسان و معنای بین شخصی متفاوت

?Could you bring me some tea please

Bring me some tea please

Bring me some tea

اصول و روش ترجمه تخصصی متون انگلیسی (آموزش های ترجمه)

طبق تجربه ای که بهترین سایت ترجمه (کافه یادداشت) دارد برای ارائه کیفیت بهتر در ترجمه باید نکاتی را نظر گرفت که در این بخش تیم کافه یادداشت به این اصول را به صورت رایگان در اخیتارتان خواهد گذاشت.

۱٫      هیچ گاه به معنی اول و عمومی کلمات بسنده نکنید و حتما کاربرد و مفهوم آن را در فرهنگ لغت های انگلیسی به انگلیسی نظیر آکسفورد یا لانگ من چک کنید.

۲٫      به هیچ عنوان اصطلاحات عاشقانه انگلیسی را به صورت کلمه به کلمه ترجمه نکنید. بهترین روش ترجمه در این نوع جملات ترجمه آزاد است.

۳٫      سبک و سیاق ترجمه را در نظر بگیرید و اصطلاحات ضروری زبان انگلیسی را یاد بگیرید.

۴٫      هرچه فارسی شما بیشتر شکل گرفته باشد ترجمه تان نیز بهتر خواهد شد. در بسیاری از موارد مترجم معنای متن انگلیسی را کاملا متوجه می شود اما نمی تواند آن را به زبان فارسی ارائه دهد. اگر شما هم جزو این دسته از مترجمین هستیم حتما از همین الان شروع به خواندن روزنامه یا رمان های فارسی کنید.

۵٫      حرف “را” مرجع مفعول را بلافاصله پس از مفعول در ترجمه بیاورید.

۶٫      جملات طولانی انگلیسی را می توانید با اضافه کردن یک یا چند فعل توسط خودتان به دو یا سه جمله مجزا تبدیل کنید تا برای قابل فهم تر باشد.

۷٫      برای متونی مثل متون حقوقی یا علوم اجتماعی ترجمه آزاد به هیچ عنوان پیشنهاد نمی شود.

۸٫      بجای عبارت “مورد استفاده قرار می گیرد” از عبارت “استفاده می شود” استفاده کنید.

۹٫      جملات مجهول در زبان انگلیسی باید به جملات معلوم تبدیل کنید و در جمله فارسی یک فاعل فرضی در نظر بگیرید.

۱۰٫   نقش های دستوری انگلیسی در زبان فارسی همیشه را یاد بگیرید.

۱۱٫   به گوگل ترنسلیت اعتماد نکنید و فقط برای معانی کلمات و گروه های اسمی به آن مراجعه کنید.

۱۲٫   برخی از کلمات معادل فارسی ندارند و یا حتی خود کلمه از معادل آن بیشتر در زبان فارسی جا افتاده اند، به آنها دقت کنید.

۱۳٫   کلمه چنان چه اشتباه است و چنان که یا همان طور که درست تر است.

۱۴٫   در ترجمه تخصصی می توان جملات مفرد را به جمع و جمع را به مفرد تبدیل کرد؛ افعال در زبان انگلیسی را یاد بگیرید.

۱۵٫   در هنگام ترجمه انگلیسی به فارسی به بافت فرهنگی متن مقصد و بومی سازی کلمات دقت کنید.

۱۶٫   عبارت یک در دستور زبان فارسی کاربرد کمی دارد و بجای آن “ی” نکرده استفاده می شود، پس یک سیب قرمز زیبایی متنی را بهم زده و باید سیبی قرمز ترجمه شود.

۱۷٫   به هم نشینی کلمات دقت کنید در ترجمه متون تخصصی هم نشینی کلمات حرف اول را می زند برای مثال کلمه launch در جایی از متن ممکن است به معنای اجرا کردن باشد و درجایی دیگر به معنای پرتاب کردن.

۱۸٫   به معناهای مجازی در دو متن مبدا و مقصد دقت کنید مثلا در زبان انگلیسی owl یا همان جغد نماد هوش و ذکاوت است اما در زبان فارسی ممکن است نماد شومی و بد یومنی باشد برای همین برای ترجمه انگلیسی به فارسی متنی که نیاز به معادل مجازی دارد باید سوای از معادل کلمه متن مبدا کلمه ای را در متن مبدا بیاوریم که در فرهنگ فارسی معادل معنای مجازی کلمه انگلیسی است نه معنای ظاهری.

۱۹٫   گاهی اوقات افعال گذشته مثل watched ممکن است صورت کوتاه شده which I am watched باشد پس در ترجمه آنها دقت کنید.

۲۰٫   گاهی اوقات در زبان انگلیسی صرف نظر از معلوم را مجهول بودن فعل جمله با حذف موصول به صورت مصدر خلاصه می شود. برای مثال the player who will score به صورت the player to score نوشته می شود اما ترجمه هر دو یکی است.

۲۱٫   در ترجمه به لایه های ارجاعی، بین شخصی و متنی دقت کنید.

توصیه هایی دیگری که می توانیم به عنوان فوت کوزه گری به شما مترجمان عزیر کنیم این هاست:

 برای انجام یک ترجمه عالی کل متن را به صورت کلی بررسی کنید. تمام دستورالعمل هایی که در متن وجود دارد را بخوانید تا کلیت موضوع را متوجه شوید.

. قبل از شروع ترجمه مطمئن شوید که سبک نوشتار متن مبدا و موضوع متن با سبک ترجمه شما سازگاری دارد. اگر متن جدیدی که در حوزه کاریتان برای ترجمه نیست را به بهانه اینکه وسعت کاریتان را افزایش دهید قبول کنید عملا زمان را از دست داده اید چراکه با هیچ کدام از کلمات تخصصی رشته جدید آشنایی ندارید. البته این کار هیچ عیبی ندارد و جسارت در کار یکی از نکات مثبت هر مترجم است ام فراموش نکنید که با این کار کیفیت ترجمه خود را پایین آورده اید. توجه داشته باشید که مترجمان حرفه ای در رشته هایی به تعداد انگشتان خبره هستند و هیچ ترجمه ای خارج از حوزه تخصصشان را انجام نمی دهند.

. مطمئن شوید که با فرمت نوشتاری متن آشنایی کامل دارید. اگر برای شرکت های ترجمه کار می کنید، ترجمه های ارائه شده باید با فرمت های خاصی برای شرکت ارسال شوند که با حافظه های ترجمه نیز همخوانی داشته باشد. بنابراین ابزار ترجمه ای پیشنهادی شرکت را به هیچ عنوان تغییر ندهید. هیچ چیز بدتر از این نیست که به شرکت ترجمه کاری را تحویل دهید که مجبور به عوض کردن ساختارش باشد.

. با دقت تمام کلمات را ترجمه کنید! همنشینی کلمات در ترجمه تخصصی متون حرف اول را می زنند.

. درست است که در قسمت بالاتر گفتیم مترجم باید نسبت به متن مبدا وفادار باشد اما ریز شدن در جزء جزء جملات و کلمات باعث سردرگمی مترجم و پاره شدن رشته افکارتان می شود چراکه بعضی از جملات در زبان انگلیسی را به هیچ عنوان نمی توان دقیق همانند متن مبدا ترجمه کرد. برای همین است که نظریه پردازان ترجمه سبک های مختلف ترجمه را برای مترجمان ارائه داده اند.

. از تمام منابع و کتابهای مرجع، راهنمای سبک نویسندگی، واژه نامه ها و فرهنگ لغت های اختصاصی استفاده کنید. هیچ وقت نسبت به واژه نامه هایی که از طرف شرکت برایتان ارسال می شود بی توجه نباشید.

. پس از تمام شدن ترجمه حتما یک بار آن را از نظر املایی ویرایش کنید و آن را به صورت کلی با متن مبدا مقایسه کنید. مطمئن شوید که ترجمه ارائه شده دقیقا منظور متن مبدا را رسانده است. تنها چیزی که در ترجمه مهم است معنی دادن جملات و شیوایی آن است. صادقانه بگوییم: مشتری هیچ اهمیتی به متن مبدا نمی دهد، چیزی که برایش مهم است این است که متن مبدا چه می خواهد بگوید و کاری به روش ترجمه شما (کلمه به کلمه، جمله به جمله یا ترجمه آزاد) ندارد. برای مشتری خوانش پذیری متن مهم است.

. به هیچ عنوان ترجمه تحت اللفظی نکنید. این نوع سبک ترجمه برای هیچ کس قابل قبول نیست چراکه ماشین های ترجمه ای مثل گوگل ترنسلیت این کار را خیلی بهتر از انسان انجام می دهند. توجه داشته باشید که اکثر اصطلاحات در زبان انگلیسی را نمی توان به صورت کلمه به کلمه ترجمه کرد. همین موضوع در مورد اصطلاحات تخصصی رشته های مختلف نیز صدق می کند. آموزش ترجمه در این حوزه یکی از مهمترین تصمیماتی است که باید بگیرید.

استخراج لغات تخصصی و اصطلاحات ضروری زبان انگلیسی

 اولین گام و راه حلی که به ذهن کسانی که می خواهند ترجمه تخصصی انجام دهند استفاده از گوگل ترنسلیت است. این کار اشتباه ترین راه حل ممکن است. شاید گوگل ترنسلیت در بعضی مواقع جمله ها و کلمات را درست برای شما ترجمه کند اما در هنگام برخورد با ترجمه تخصصی بیشتر اوقات متن ترجمه شده ی آن خنده دار و غلط است. برای ترجمه تخصصی شما می بایست تا حدی با لغات تخصصی و معادل های درست آن در آن تخصص آشنایی داشته باشید. برای همین گام اول درآوردن لغت های تخصصی متن انگلیسی است. این را بدانید اطلاعاتی که در اختیار گوگل ترنسلیت داده می شود بسیار محدود است برای همین در ترجمه تخصصی نمیتواند شیوه مناسبی باشد. با یک مثال این مساله را برای شما روشن می کنیم. هر کلمه در انگلیسی معانی مختلفی می تواند داشته باشد. یک معنی عمومی و کلی و برای رشته های مختلف معنی های مرتبط دیگری را دارد. اما گوگل تنها معنای عمومی و کلی آن را به شما می دهد و اصلا مناسب متون تخصصی نیست. کلمه ی development به معنای گسترش است، اما در معماری به معنای توسعه و در روانشناسی به معنای رشد می باشد. همانطور که دیدید در ترجمه تخصصی معنای کلمه بستگی به تخصص و رشته دارد.

نکته کلیدی: دانش فرهنگی خود را از زبان مورد نظر گسترش دهید.

عموما ترجمه به سفارش ترجمه انگلیسی به فارسی مربوط می شود. اما این توصیه را شما می توانید برای بسیاری از زبان های دیگر نیز به کار بگیرید. در واقع، یکی از نکات کلیدی ترجمه این است که بتوانید سیستم ارزش گذاری، نحوه نگرش مردم بومی زبان مورد نظر را به خوبی درک کنید که شامل جنبه های خاصی مثل سرگرمی، آداب و رسوم و غیره است.

همچنین درک تفاوت بین فرهنگ های مختلف مربوط به یک زبان مانند انگلیسی شما را به مترجم زبده ای تبدیل می کند و بر معانی بسیاری که بر روی ترجمه تاثیر میگذارند کمک خواهد کرد. رسانه ها، رویداد های فرهنگی، تحقیق در مورد زبان مذکور به طور روزمره در این رابطه به شما کمک می کند.

نکته کلیدی پنجم: با نرم افزار های مخصوص ترجمه آشنایی کامل پیدا کنید.

بسیاری از نرم افزار ها وجود دارند که نه فقط در امر ترجمه بلکه در مسیر آن مثل ویرایش، بازخوانی، تایپ و غیره شما را به عنوان یک مترجم یاری می کنند. این مورد از نکات نکات کلیدی ترجمه به شما یادآور می شود که برای بهترین شدن از هر جهتی در این رابطه، تلاش کنید. آشنایی بیشتر از حد مقدماتی با برنامه های ورد، SDL Trados Studio، wordfast، memoQ به شما در این امر کمک می کند. اگر از ماهیت این برنامه ها اطلاعی ندارید، باید مقاله زیر را بخوانید.

نکته کلیدی ششم: در زمینه های متنوعی اطلاعات لازم را کسب کنید.

مترجم تخصصی بودن در نوع خود یک مزیت به حساب می آید. اصولا همه می دانند که یکی از نکات کلیدی ترجمه این است که به جز توانایی در ترجمه متون از زبان مبدا به مقصد و تسلط بر این دو، بر روی یک رشته ی خاص دیگر هم مسلط باشید تا بتوانید اصطلاحات تخصصی، مباحث خاص و کلمات مخصوص به آن را که بین فارغ التحصیلان رشته مذکور پذیرفته و شناخته شده هستند را به عینه و با شیوایی تمام به زبان مبدا برگردانید.

اما در اختیار داشتن علم و تسلط به بیش از یک رشته به شما کمک می کند تا برای ترجمه متون تخصصی دیگر نیز اقدام کنید و هم دستمزد خود را افزایش دهید و هم اینکه بتوانید ترجمه در سطوح و رشته های مختلف دیگر را تجربه نمایید.

نکته کلیدی هفتم: به زمان تحویل پروژه وفادار باشید.

یکی دیگر از نکات کلیدی ترجمه برای استخدام مترجم خوب یا پذیرش آن در بسیاری از آژانس های ترجمه که در طی همکاری مشخص می شود، این است که بدانید توجه به زمان تحویل و پایدار ماندن به آن بسیار ارزشمند و کلیدی است. بسیاری از مترجمان وقت زیادی بر روی ترجمه، ویرایش و بازخوانی آن می گذارند اما در رابطه با زمان تحویل وفادار نیستند و در زمان و موعد مقرر پروژه ترجمه خود را تحویل نمی دهند. این یکی از دلایل مهمی است که بسیاری از کارفرمایان را برای همکاری با یک مترجم حرفه ای، ترغیب نمی کند. در صورتی که از این نظر هنوز به پایداری مشخصی نرسیده اید، تلاش کرده و خود را برای تحویل درست و به موقع ملزم کنید.

نکته کلیدی هشتم: مترجمین حرفه ای همواره در حال تحقیق هستند!

تحقیق در مورد ترجمه یکی از مواردی است که در نکات کلیدی ترجمه به شما کمک می کند که هرروز بهتر از دیروز ترجمه کنید. اگر یک متخصص ترجمه حرفه ای نیز باشید، گاهی پیش می آید که برای پیدا کردن معنی یک کلمه یا اصطلاح یا یک فعل یا پس زمینه ی یک لغت به دنبال اطلاعات باشید تا بتواند بهترین بازگردانی معنی را داشته باشید. تصور کنید که یک ویراستار فارسی زبان هستید، آیا همه ی ویراستاران از معنی لغات زبان بومی خود با خبر هستند؟ آیا شما به عنوان یک فارسی زبان کلیه معانی داخل یک لغت نامه جامع را از بَر هستید؟ مسلما جواب منفی است. این مورد در رابطه با زبان های خارجی مثل انگلیسی و سایر زبان های دیگر نیز صادق است. شما می توانید با استفاده از منابع معتبر، فروم های مخصوص ترجمه و نحوه کار با ترجمه گوگل ترنسلیت به صورت مخصوص و خاص برای پیدا کردن معانی و مفاهیم کلمات و جملات این بخش از مهارت خود را در رابطه با نکات کلیدی ترجمه بهبود ببخشید.

نکته کلیدی نهم: پروسه ی مرور و بازبینی خود را ارتقا دهید.

این مورد از نکات کلیدی ترجمه مخصوصا در ترجمه مقاله انگلیسی به فارسی تخصصی بسیار اهمیت دارد. مرور ذهنی خطاهای ابتدایی شما را در اولین مرحله از ترجمه به عینه مشخص می کند، چالش ها را روبرویتان قرار می دهد و برعکس مرحله نخست ترجمه بسیاری از بخش ها نیاز به ترجمه و بررسی مجدد ندارند. تنها بخشی از غلط های نگارشی یا املایی یا جمله بندی ناواضح در آن مشخص می شود. اما این مرحله باید با نهایت سرعت و دقت به نتیجه برسد. سعی کنید منظم باشید و از روی قسمت های سخت ترجمه سرسری عبور نکنید. یک همکار یا پارتنر داشته باشید و بسیاری از بخش های ترجمه را با وی مرور کنید تا در صورت وجود اشکال، او آن را به شما یادآور شود. این مقاله نیز به شما در این روند کمک خواهد کرد.

دیگر نکات ترجمه تخصصی متون انگلیسی

نکات مهم دیگری در ترجمه تخصصی و آموزش ترجمه وجود دارد که برای انتقال درست مفاهیم ضروری است. گاهی یک ترجمه نامناسب و نامفهوم باعث ایجاد کژفهمی های زیادی در کار می شود. همین امر باعث می شود که خسارات و پیامدهای ناگوار زیادی بوجود بیایند.

  • اگر یک متن فرهنگی یا تبلیغاتی را ترجمه می کنید، بسیار به مسائل فرهنگی دقت داشته باشید. کوچکترین اشتباه در این نوع ترجمه تخصصی امکان دارد که تبلیغات و خدمات آن شرکت اشتباه برداشت شود و در نتیجه نتیجه ی کاملا عکس بدهد. همین اتفاق برای شرکت های مشهوری چون پپسی، فورد و KFC اتفاق افتاده بود. برای همین از آن پس، بخشی در شرکت های دارای تجارت جهانی اضافه شد که بخش ترجمه تخصصی نام داشت. این نشان از اهمیت این مسئله دارد.
  • دقت داشته باشید که کلماتی هستند که معنای مشابهی دارند اما کاربردهای آنها متفاوت است. شما باید بسیار به این مسئله توجه کنید. قطعا تجربه و تمرین در بدست آوردن این مهارت بسیار موثر است. برای انجام این کار، دیکشنری ها می توانند بسیار مفید واقع شوند.
  • بسیاری کلمه ها هستند که معنای آنها در طول زمان دستخوش تغییر شده است. کاربرد این کلمات در دهه های اخیر، تغییرات زیادی کرده است. برای همین ترجمه ی یک متن بسیار به این بستگی دارد که آن متن متعلق به چه دوره ای می باشد. کلمه ی nice در قرن ۱۴ام معنای احمق را داشته اما امروزه نه!
  • مسئله ای که در ترجمه تخصصی مهم است، توجه به خلاصه ها و مخفف هاست. در رشته های شیمی و ریاضی مخفف ها و علامات نقش بسیار مهمی در ترجمه ایفا می کنند. برای همین باید بسیار با زمینه ی مورد ترجمه خود ارتباط بگیرید و علائم و مخفف های آن را بشناسید.
  • اصطلاحات فرهنگی، مسئله ای هستند که در ترجمه تخصصی به کرات اتفاق می افتند. اصطلاحی که در ترجمه نمی توان آن را معنا بخشید. برای این کار بهتر است جداگانه به دنبال معنای آن اصطلاح ها بروید. عکس های گوگل می تواند در پیدا کردن معنای اصطلاحات فرهنگی بسیار مفید واقع شود.
  • همانطور که قبلا نیز گفته شد؛ بخش بسیار مهمی از ترجمه تخصصی، گرامر و دستور زبان است. زمان افعال، مونث مذکر، معلوم مجهول بودن و بسیاری نکات دیگر که حتما باید بر آنها تسلط داشته باشید.
  • در ترجمه انگلیسی به فارسی به این توجه داشته باشید که وجه تمایز انگلیسی بریتانیایی و انگلیسی آمریکایی را باید در ترجمه تخصصی خود رعایت کنید.
  • دیگر نکته ی مهم در ترجمه تخصصی دقت کردن به اعداد و رقم هاست. تاریخ ها، وزن ها، زمان ها، واحد پول، واحد های اندازه گیری گاهی اهمیت بسیاری برای مخاطب دارند. بهتر است معادل کاربردی آنها در زبان مقصد نیز آورده شود.

سخن آخر

این نکات و توضیحات فقط حوزه کوچک و نظریه هایی کلی در مورد آموزش ترجمه انگلیسی به فارسی بود، روش ها و اصول ترجمه آنقدر زیاد هستند که می توان از آنها صدها مقاله تهیه کرد و یک اصول و روش ترجمه را نمی توان برای تمام متون تجویز کرد. مترجم در بعضی پاراگراف ها باید از ترجمه آزاد استفاده نماید و بعضی مواقع لازم است تا متن به صورت کلمه به کلمه یا حتی تحت اللفظی ترجمه شود. اینکه مترجم از کدام روش ترجمه استفاده کند کاملا به تجربه او در ترجمه و ابتکار عملش بستگی دارد و بسته به میزان اشراف وی به این موضوعات و اصول ترجمه، کار ارائه شده نیز کیفیت متفاوتی خواهد داشت. به این خاطر است که مترجم بنام در کشور هنوز بعد از گذشت چندین دهه از آشنایی فارسی زبانان با ترجمه متون انگلیسی تعداد مترجمین تاپ کشور انگشت شمارند.

16 پاسخ
  1. COTION
    COTION گفته:

    سلام
    پیشاپیش از اینکه یک دقیقه وقتتون رو در اختیار ما میزارید تا با شیوه جدید انتقال پیام آشناتون کنیم سپاسگزاریم.
    ” کُشِن ، یه انیمیشن ۶۰ ثانیه ای که محصول شما رو با استفاده از موشن گرافی و گویندگی توصیف میکنه . از معرفی برند کسب و کار شما گرفته تا معرفی تک به تک محصولات ، راهنمای استفاده از محصول و فرهنگ استفاده از اون. فرقی نمیکنه چه کسب و کاری داری ، کُشِن هر پیامی که دوست داشته باشی به مخاطبینت منتقل کنی رو با ادبیات ساده و عامیانه انجام میده.
    *کُشِن اعتماد مشتری رو افزایش میده*
    قیمت هر کُشِن بین ۲۵۰ الی ۴۰۰ هزار تومان به ازای هر دقیقه هستش که البته در جشنواره عید تا عید با خرید پکیج میتونی بین ۳۰ الی ۵۰ درصد تخفیف بگیری (فقط تا ۳۱ مرداد)
    ” ویدیو مارکتینگ بر طبق آمار بررسی شده یکی از بهترین و تاثیرگذارترین روش های بازاریابی آنلاینه. حالا شما به عنوان مدیر یک کسب و کار باید برای پیاده سازی استراتژی ویدیو مارکتینگ خودتون برنامه ریزی کنید و از همه مهمتر اونو به درستی اجرا کنید تا از قافله عقب نمونید”.
    برای دیدن نمونه کارهامون به لینک زیر در اینستاگرام مراجعه کن :
    https://www.instagram.com/instamotion.ir
    و یا از روشهای زیر با ما در ارتباط باش.
    http://www.cotion.ir/
    ۰۹۱۰۰۹۰۹۹۳۸ (تلگرام و واتساپ)
    ۰۲۱۸۸۹۳۰۶۹۸

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.